TẠP CHÍ CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT KẾ

VIỆN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Hướng dẫn dành cho phản biện

Tạp chí Công nghệ và Thiết kế (JTD)

I. Vai trò của phản biện

Phản biện đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo đảm chất lượng học thuật và tính liêm chính của hoạt động xuất bản khoa học. Thông qua quá trình phản biện, Ban Biên tập có cơ sở để đánh giá tính phù hợp, độ tin cậy, tính mới và giá trị khoa học của bản thảo trước khi đưa ra quyết định xuất bản. Đồng thời, các nhận xét phản biện cũng góp phần giúp tác giả hoàn thiện nghiên cứu và nâng cao chất lượng bài báo.

Tạp chí khuyến khích phản biện thực hiện đánh giá một cách khách quan, công bằng, mang tính xây dựng và đúng thời hạn.

Tạp chí luôn cân nhắc đầy đủ các ý kiến phản biện trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Quyết định cuối cùng có thể khác với khuyến nghị của phản biện, dựa trên việc tổng hợp nhiều ý kiến chuyên môn hoặc yêu cầu tác giả tiếp tục chỉnh sửa bản thảo trước khi đưa ra quyết định chính thức. Hệ thống sẽ cập nhật tình trạng xử lý bản thảo để phản biện theo dõi.

II. Nguyên tắc phản biện

Bảo mật thông tin

Tất cả bản thảo được gửi phản biện đều là tài liệu bảo mật. Phản biện không được:

  • Chia sẻ nội dung bản thảo với bên thứ ba;
  • Sử dụng dữ liệu, ý tưởng hoặc kết quả chưa công bố cho mục đích cá nhân;
  • Liên hệ trực tiếp với tác giả nếu chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.
Xung đột lợi ích

Phản biện cần từ chối tham gia đánh giá nếu tồn tại xung đột lợi ích liên quan đến:

  • Quan hệ hợp tác nghiên cứu;
  • Quan hệ cá nhân hoặc cạnh tranh học thuật với tác giả hoặc tổ chức liên quan;
  • Lợi ích tài chính liên quan đến nghiên cứu.
Tính khách quan & công bằng

Nhận xét phản biện cần:

  • Được trình bày rõ ràng, lịch sự và có cơ sở học thuật phù hợp;
  • Đưa ra góp ý mang tính xây dựng nhằm hỗ trợ tác giả hoàn thiện nghiên cứu;
  • Tránh các nhận xét mang tính công kích cá nhân hoặc suy đoán không có căn cứ.

III. Tiêu chí đánh giá

Hình thức trình bày và cấu trúc bài báo
  • Bài báo được trình bày rõ ràng, logic và phù hợp với quy định của Tạp chí;
  • Tiêu đề, tóm tắt, từ khóa và bố cục bài viết phản ánh đúng nội dung nghiên cứu;
  • Ngôn ngữ học thuật rõ ràng, dễ hiểu và phù hợp với lĩnh vực nghiên cứu.
  • Các bảng biểu, hình ảnh, sơ đồ và tài liệu tham khảo được trình bày đầy đủ và nhất quán;
Cơ sở học thuật và nền tảng nghiên cứu
  • Tổng quan tài liệu phù hợp, có tính cập nhật và phản ánh được bối cảnh nghiên cứu;
  • Các nghiên cứu liên quan được phân tích và trích dẫn phù hợp;
  • Cơ sở lý thuyết hoặc nền tảng kỹ thuật liên quan chặt chẽ đến mục tiêu nghiên cứu;
  • Nghiên cứu thể hiện được khoảng trống nghiên cứu hoặc vấn đề cần giải quyết.
Phương pháp nghiên cứu / thiết kế / kỹ thuật
  • Phương pháp nghiên cứu hoặc quy trình kỹ thuật phù hợp với mục tiêu nghiên cứu;
  • Thiết kế nghiên cứu, mô hình hoặc quy trình thực nghiệm có tính hợp lý;
  • Phương pháp được mô tả rõ ràng và có khả năng tái lập;
  • Các công cụ, dữ liệu hoặc kỹ thuật phân tích được sử dụng phù hợp.
Dữ liệu, mô hình và kết quả
  • Dữ liệu, mô hình hoặc thử nghiệm có độ tin cậy và tính minh bạch;
  • Kết quả nghiên cứu được trình bày rõ ràng, logic và có phân tích phù hợp;
  • Các kết quả đạt được có liên hệ với mục tiêu nghiên cứu và cơ sở lý thuyết;
  • Kết luận được rút ra phù hợp với dữ liệu và kết quả nghiên cứu.
Giá trị khoa học và thực tiễn
  • Nghiên cứu có tính mới hoặc đóng góp cho lĩnh vực Công nghệ – Thiết kế – Đổi mới;
  • Bài báo có ý nghĩa học thuật hoặc giá trị ứng dụng thực tiễn;
  • Nghiên cứu có khả năng đóng góp cho định hướng nghiên cứu hoặc thực hành chuyên môn trong lĩnh vực liên quan.

IV. Khuyến nghị phản biện

Sau khi đánh giá, phản biện vui lòng lựa chọn một trong các khuyến nghị sau:

Chấp nhận đăng (Accept)

Bản thảo đáp ứng yêu cầu học thuật và có thể được chấp nhận đăng mà không cần hoặc chỉ cần chỉnh sửa rất nhỏ về hình thức trình bày.

Chấp nhận sau chỉnh sửa nhỏ (Minor Revision)

Bản thảo có chất lượng ổn nhưng cần chỉnh sửa một số nội dung nhỏ như:

  • cách trình bày;
  • diễn đạt học thuật;
  • bổ sung giải thích hoặc tài liệu tham khảo;
  • hiệu chỉnh bảng biểu, hình ảnh hoặc định dạng.

Các chỉnh sửa này không làm thay đổi bản chất hoặc kết quả chính của nghiên cứu.

Yêu cầu chỉnh sửa lớn (Major Revision)

Bản thảo có tiềm năng công bố nhưng cần chỉnh sửa đáng kể liên quan đến:

  • cơ sở lý thuyết;
  • phương pháp nghiên cứu;
  • phân tích dữ liệu;
  • cấu trúc bài viết;
  • diễn giải kết quả hoặc thảo luận học thuật.

Sau khi chỉnh sửa, bản thảo được gửi lại và có thể đưa tới một vòng phản biện khác.

Từ chối đăng (Reject)

Bản thảo chưa đáp ứng yêu cầu học thuật hoặc không phù hợp với phạm vi của Tạp chí, bao gồm nhưng không giới hạn ở các trường hợp:

  • thiếu tính mới hoặc đóng góp khoa học;
  • phương pháp nghiên cứu chưa phù hợp;
  • dữ liệu hoặc kết quả thiếu độ tin cậy;
  • nội dung chưa đạt yêu cầu học thuật hoặc chuẩn mực xuất bản khoa học.